Онцлох - Nutag.mn http://beta.nutag.mn/ ru Онцлох - Nutag.mn DataLife Engine Үндэсний сур харвааны шилдгүүд тодорлоо http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19541 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19541
Нийслэл Улаанбаатар хотын иргэдийн өдөр "Хүрээ цам-Даншиг наадам 2026" наадамд 810 харваач цэц мэргэнээ сорин өрсөлдөж, шилдгүүдээ шалгарууллаа. Үндэсний сур харвааны тэмцээнд эрэгтэй 501, эмэгтэй 309 харваач оролцож, хоёр өдрийн турш Хана сурд 20 сум, Хасаа сурд 20 сум нийт 40 сум харван, нийлбэр дүнгээрээ шилдэг 10 байрыг тодруулсан юм.
Энэ жилийн тэмцээнд Монгол Улсын Дархан мэргэн цолтон гурав, Даяар дуурсах мэргэн гурав, Даян мэргэн тав, Улсын мэргэн 16, бусад улсын цолтой 44 харваач оролцов.
НИЙСЛЭЛИЙН ИРГЭДИЙН ӨДӨР ХҮРЭЭ ЦАМ ДАНШИГ НААДМЫН ҮНДЭСНИЙ СУРЫН ХАРВААНЫ БАЙР ЭЗЭЛСЭН ХАРВААЧИД /ЭРЭГТЭЙ/                                
1-р байр       Галбадрах Даваасайхан, Хөвсгөл Шадарван цэц, Аймгийн мэргэн Спортын мастер, 38 оноо
2-р байр       Нармандах Алтансүх, Өлгийн мэргэчүүд баг, Монгол Улсын Мэргэн, 38 оноо
3-р байр       Бор Зоригтбаатар, Дорнод Хасбуу сурын холбоо, Монгол Улсын Тод харваач, 37 оноо
4-р байр       Дамиранбазар Дэмбэрэлсайхан, Орхон Хангарьд спорт хороо, Монгол Улсын Даян Мэргэн, 37 оноо
5-р байр       Дэмбэрэлдорж Мөнхсайхан, Сүлд спорт хороо, СХД Мөнх Цастын Цэц Спортын мастер, 37 оноо
6-р байр       Хаянхярваа Баттөр, Говь Алтай аймгийн уугуул, Дорноговь аймаг, Өнөд цэнгэлийн манлай ҮСХ, Говийн хөгжил эрин ХХК, Спортын мастер,  37 оноо
7-р байр       Моёор Нямтулга, Гаа-Эрдэнэ сум "Хараатын мэргэд" ҮСХ, Аймгийн мэргэн Спортын мастер, 36 оноо
8-р байр       Чулуун-Уул Өлзийбадрах, Өвөрхангай аймгийн үндэсний сурын холбоо, Аймгийн Гарамгай харваач Спортын мастер, 36 оноо
9-р байр       Лхамжав Отгонбаяр, Орхон Хангарьд спорт хороо, Монгол Улсын Даяар Дуурсах Мэргэн, 36 оноо
10-р байр     Баатарсүрэн Отгонхүү, Дундговь аймгийн Их мандал зурхай ХХ, Аймгийн мэргэн Спортын мастер, 35 оноо
НИЙСЛЭЛИЙН ИРГЭДИЙН ӨДӨР ХҮРЭЭ ЦАМ ДАНШИГ НААДМЫН ҮНДЭСНИЙ СУРЫН ХАРВААНЫ БАЙР ЭЗЭЛСЭН ХАРВААЧИД /ЭМЭГТЭЙ/                               
1-р байр       Баян дүүрэн Аззаяа, Завхан аймаг Үндэсний харваачдын холбоо, Монгол улсын Гарамгай харваач, 38 оноо
2-р байр       Болдбаатар Учрал, Дундговь аймгийн Их мандал зурхай ХХ, Аймгийн Онч харваач Спортын мастер, 37 оноо
3-р байр       Баярсайхан Батцэцэг, СХД Монгол харвааны "Андууд" клуб,  Аймгийн мэргэн Спортын мастер, 37 оноо
4-р байр       Сүхбат Тогоохүү, Алдар спорт хороо Үндэсний сурын баг,  Аймгийн мэргэн Спортын мастер, 37 оноо
5-р байр       Батбаяр Нанжид, Дундговь аймгийн Их мандал зурхай ХХ, Аймгийн Гарамгай харваач, Спортын мастер 37 оноо
6-р байр       Батсүх Ганчимэг, Дорнод Баргудай мэргэн  Аймгийн мэргэн Спортын мастер, 37 оноо
7-р байр       Оюунжав Чинзүрх, Өмнөговь аймгийн Үндэсний сурын холбоо, Монгол улсын Гоц харваач, 37 оноо
8-р байр       Лувсанцэрэн Мөнхзул, Өлгийн мэргэчүүд баг, Аймгийн мэргэн Спортын мастер,  37 оноо
9-р байр       Наваантуяа Банзрагч, Өвөрхангай аймгийн үндэсний сурын холбоо,ММонгол улсын Гоц харваач, 37 оноо
10-р байр     Гүмжав Эрдэнэтуул, Хэнтий аймаг Сэцэн ханы мэргэд харваачидын нэгдсэн холбоо,ИАймгийн Гоц харваач Спортын мастер, 36 оноо
НЗДТГ-ын ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЭЛ, ОЛОН НИЙТТЭЙ ХАРИЛЦАХ ХЭЛТЭС
]]> zulaa Tue, 30 Jun 2026 15:28:47 +0800 Төв аймгийн Заамар суманд хяналт шалгалт үргэлжилж байна http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19539 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19539
Ерөнхий сайдын 2026 оны 10 дугаар албан даалгавар, Улсын онцгой комиссын даргын үүрэг чиглэлийн хүрээнд уул уурхайн салбарын хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг сайжруулах, байгаль орчныг хамгаалах, салбарын эрсдэлийг бууруулах зорилгоор “Уул уурхайн салбарт хамтарсан улсын хяналт шалгалт”-ыг улсын хэмжээнд зохион байгуулж байна.

Төв аймгийн Заамар суманд хяналт шалгалтын ажил үргэлжилж байна.

Шадар сайд, Улсын Онцгой Комиссын дарга Н.Номтойбаяр, Байгаль орчин, Уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, УОК-ын Нарийн бичгийн дарга, хурандаа Т.Баярхүү нар хамтарсан хяналт шалгалтын явц, гүйцэтгэлд хяналт тавьж зарим аймаг, сумдад ажиллалаа.

Төв аймгийн нутаг дэвсгэрт ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч аж ахуйн нэгж байгууллагуудын үйл ажиллагаанд хяналт шалгалт зохион байгуулж 11 сумын нийт 38 аж ахуйн нэгж байгууллагын үйл ажиллагаанд хяналт шалгалт хийжээ.
Байгаль орчны холбогдох бичиг баримтын бүрдэл дутуу, ашигт малтмал ашиглахдаа нийтлэг үүргээ биелүүлээгүй 8 аж ахуйн нэгжийг Зөрчлийн тухай хуулийн дагуу торгожээ. 
Өвөрхангай, Увс, Дархан-Уул, Завхан, Дорнод, Архангай, Говь-Алтай аймагт нийт 141 аж ахуйн нэгжид шалгалт хийж, 281 зөрчил илрүүлэн улсын байцаагчийн акт, албан шаардлага хүргүүлж, 44.5 сая төгрөгийн торгууль ногдуулсан байна.
 
Нийслэлд түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлтэй 130 аж ахуйн нэгжийг хамруулан шалгаж, 65 нь үйл ажиллагаа явуулж байгааг тогтоов.
Урьдчилсан байдлаар тусгай зөвшөөрлийн талбай хэтрүүлэн олборлосон, ил уурхайн аюулгүй ажиллагааны шаардлага хангаагүй, байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөө батлуулаагүй зэрэг нийтлэг зөрчил илэрч, 6 аж ахуйн нэгжид 25.3 сая төгрөгийн торгууль ногдуулж, 8 аж ахуйн нэгжид холбогдох зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаа үргэлжилж байна.
Нийт 134 аж ахуйн нэгж, объектод хамтарсан хяналт шалгалт хийж, байгаль орчны чиглэлээр 168, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, хөдөлмөрийн эрүүл ахуйн чиглэлээр 516, хэмжил зүйн чиглэлээр 199 буюу нийт 883 зөрчил илрүүлэв.
Гэмт хэргийн шинжтэй 17 үйлдлийг мөрдөн шалгах ажиллагаанд шилжүүлж, 14 аж ахуйн нэгж, объектын үйл ажиллагааг түр болон хэсэгчлэн зогсоож, улсын байцаагчийн акт, албан шаардлага, зөвлөмж хүргүүлжээ.

Хамтарсан хяналт шалгалт нь үйлдвэрлэлийн осол, эндэгдэл, байгаль орчны доройтол, хууль бус олборлолтоос урьдчилан сэргийлж, хүний амь нас, эрүүл мэнд, хүрээлэн буй орчны аюулгүй байдлыг хангах зорилготой бөгөөд улсын хэмжээнд үргэлжилж байна.
]]> zulaa Tue, 30 Jun 2026 11:05:27 +0800 Консулын газрын асуудал ба үндсээр ялгаварлахгүй байх тухайд http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19538 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19538
Казакстаны консулын газрыг Баян-Өлгий аймагт байгуулах эсэхтэй холбоотой сүүлийн өдрүүдэд олон нийтийн цахим сүлжээнд маргаан, талцал өрнөж байна. Энэ асуудалтай холбогдуулан Монгол Улсын иргэдийн хооронд талцал, маргаан хурцдаж байгаа нь харамсалтай.
Угтаа Баян-Өлгий аймагт Казакстаны консулын газар байгуулах эсэх нь Монгол Улсын иргэн казак үндэстнүүдэд шууд хамааралгүй, харин аялах, арилжаа бизнес эрхлэх, амьдрах зэрэг болон бусад аливаа хэргээр Монгол Улсад, тэр дундаа Баян-Өлгий аймагт зорчдог Казакстан улсын иргэдэд хамааралтай юм.
Тухайлбал, Гадаад харилцааны яамны Консулын газрын албан ёсны вэб хуудаст “Консулын талаарх ерөнхий ойлголт” хэсэгт дараах тодорхойлолт байна.
  • “Consul” (consulere) - зөвлөх гэсэн утгатай латин үгнээс гаралтай - Консулын байгууллага, үйл ажиллагааны анхны хэлбэр эртний Грек “Проксен”, Ромд “Патрон” үүссэн. - Олон улсын худалдаа, далайн тээврийн хөгжилтэй салшгүй холбоотой. - Өөрийн улсын худалдаа, эдийн засаг, иргэд, хуулийн этгээдийн эрх ашгийг хамгаалах үндсэн үүрэгтэй.
Монгол Улсын олон улсын гэрээ болох 1963 оны 4 дүгээр сарын 24-ний өдөр баталж, 1967 оны 3 дугаар сарын 19-ний өдөр хүчин төгөлдөр болсон Консулын харилцааны тухай венийн конвенцын 5-р зүйлд мөн Консулын чиг үүргийг тодорхойлжээ. Уг конвенцод тодорхойлсон чиг үүргээс харвал консулын чиг үүрэг нь мөн л томилогч улсын иргэдэд чиглэгддэг. Тодруулбал:
5 дугаар зүйл: Консулын чиг үүрэг
Консулын чиг үүрэгт дор дурдсан ажил орно:
   (a) томилогч улс, түүний харьяат хувь хүн болон хуулийн этгээдийн ашиг сонирхлыг хүлээн авагч улсад олон улсын эрх зүйн хүрээнд хамгаалах;
   (b) томилогч улс, хүлээн авагч улсын хооронд худалдаа, эдийн засаг, соёл, шинжлэх ухааны харилцааг хөгжүүлэхэд тус дөхөм үзүүлэх, мөн тэдгээрийн хооронд найрсаг харилцааг энэхүү конвенцийн заалтын дагуу бусад арга замаар хөгжүүлэхэд тус дөхөм үзүүлэх;
   (c) хүлээн авагч улсын худалдаа, эдийн засаг, соёл, шинжлэх ухааны амьдралд болж байгаа үйл явдал, нөхцөл байдлыг хууль ёсны бүхий л арга замаар судалж тодруулах, тэдгээрийн тухай томилогч улсын засгийн газарт мэдээлэх, сонирхсон этгээдэд мэдээлэл өгөх;
   (d) томилогч улсын иргэдэд паспорт, буцах үнэмлэх олгох, томилогч улсад зорчихыг хүссэн хүмүүст виз буюу зохих бичиг баримт олгох;
   (e) томилогч улсын харьяат хувь хүн болон хуулийн этгээдэд тусламж дэмжлэг үзүүлэх;
   (f) нотариатын үйлдэл хийх, иргэний байдлыг бүртгэх болон ийм төрлийн бусад үүрэг гүйцэтгэх, мөн хүлээн авагч улсын хууль, журамд харшлахгүй бол захиргааны чанартай зарим чиг үүрэг гүйцэтгэх;
   (g) хүлээн авагч улсын нутаг дэвсгэрт mortis causa тохиолдолд өв залгамжлалын асуудал гарвал томилогч улсын харьяат хувь хүн болон хуулийн этгээдийн ашиг сонирхлыг хүлээн авагч улсын хууль, журмын дагуу хамгаалах;
   (h) томилогч улсын харьяат насанд хүрээгүй буюу эрх зүйн бүрэн чадамжгүй бусад иргэдийн ашиг сонирхлыг ялангуяа тэднийг асран хамгаалах, харгалзан дэмжих шаардлага гарвал хүлээн авагч улсын хууль, журмын дагуу хамгаалах;
   (i) хэрэв томилогч улсын иргэд эзгүй байх буюу бусад шалтгаанаар эрх, ашиг сонирхлоо цаг тухайд нь хамгаалж чадахгүй бол тэдний эрх, ашиг сонирхлыг хамгаалах урьдчилсан арга хэмжээ авах шийдвэрийг хүлээн авагч улсын хууль, журмын дагуу гаргуулах зорилгоор хүлээн авагч улсын шүүх, бусад байгууллагын өмнө өөрийн иргэдийг хүлээн авагч улсад тогтоосон журам, дадлын дагуу төлөөлөх буюу тэднийг зохистой төлөөлөх явдлыг хангах;
   (j) олон улсын хүчин төгөлдөр гэрээний дагуу, хэрэв тийм гэрээгүй бол хүлээн авагч улсын хууль, журамд үл харшлах аливаа өөр журмаар шүүхийн болон шүүхийн бус бичиг баримт дамжуулах, томилогч улсын шүүхийн даалгавар буюу шүүхэд зориулан мэдүүлэг авах даалгавар гүйцэтгэх;
   (k) томилогч улсын харьяалал бүхий хөлөг онгоц, тэр улсад бүртгэлтэй нисэх онгоц, түүнчлэн тэдгээрийн багийг томилогч улсын хууль, журамд заасан эрхийн дагуу хянаж, шалгах;
   (l) энэ зүйлийн (k) дэд хэсэгт дурдсан хөлөг онгоц, нисэх онгоц болон тэдгээрийн багт тусламж үзүүлэх, хөлөг онгоцны аялалтай холбогдсон өргөдөл хүлээн авах, хөлгийн бичиг баримтыг хянах, үйлдэх, замд тохиолдсон аливаа хэрэг явдлыг хүлээн авагч улсын эрх бүхий байгууллагын эрх мэдэлд хохирол учруулахгүйгээр мөрдөн шалгах, томилогч улсын хууль, журамд заасны дагуу хөлгийн ахмад, багийн бүрэлдэхүүн, далайчдын хоорондын элдэв маргааныг шийдвэрлэх;
   (m) хүлээн авагч улсын хууль, журмаар хориглоогүй буюу хүлээн авагч улс татгалзахгүй бол, эсхүл томилогч улс, хүлээн авагч улсын хооронд мөрдөж байгаа олон улсын хэлэлцээрт заасан бол томилогч улсаас консулын байгууллагад итгэж даалгасан бусад чиг үүргийг гүйцэтгэх.
Уг асуудал хөндөгдсөнтэй холбогдуулан “Гадаад харилцааны яамны мэдээлэл” гэх тайлбар мөн цахим орчинд түгээд буй.
Уг мэдээллийг 2024 оны 9-р сараас одоог хүртэл Гадаад харилцааны яамны хэвлэлийн төлөөлөгчөөр ажиллаж буй гэсэн тодотголтой “Nyamdavaa Ravdandorj” гэх Фэйсбүүк хаягт оруулсан бөгөөд Гадаад харилцааны яамны “Монгол Улсын Гадаад Харилцааны Яам Ministry of Foreign Affairs of Mongolia” гэх албан ёсны хаяг тус постыг бусдадтай хуваалцжээ. Харин, одоогоор яамны Фэйсбүүк хуудаст энэ мэдээлэл анхдагч эх сурвалж болж ороогүйгээс гадна яамны албан ёсны вэб сайт нь ажиллагаагүй байна.
ГХЯ-ны Хэвлэлийн төлөөлөгч Р.Нямдаваагийн бичсэнээр “Манай улсын 34 ЭСЯ-аас гадна 2 Байнгын Төлөөлөгчийн газар, 14 Ерөнхий консулын газар, Консулын газар хилийн чанадад үйл ажиллагаа явуулж байна. Үүнд Алматы хот дахь манай улсын Консулын төлөөлөгчийн газар багтана” гэжээ.
Түүнчлэн, тэрээр “Харин Монгол Улсад гадаадын 27 ЭСЯ, мөн Замын-Үүдэд БНХАУ-ын, Дарханд ОХУ-ын Ерөнхий консулын газар ажилладаг” гэж мөн тайлбарласан байна. Консулын харилцааны тухай конвенцын 1.1.(а) – д “консулын байгууллага” гэж аливаа ерөнхий консулын газар, консулын газар, дэд консулын газар буюу консулын төлөөлөгчийн газрыг хэлнэ гэж тодорхойлсон байдаг.
Эндээс харвал Казакстан улсын консулын газар байгуулах гэж байгаа нь манай улсад гадаад улсын консулын газар байгуулах гэж буй анхны тохиолдол биш ажээ. Түүнчлэн, БНХАУ болон
ОХУ зэрэг элчин сайдын яам нь нийслэлд буй улсууд өөр бус нутагт буюу Замын-Үүд болон Дарханд тус тус ерөнхий консулын газар ажиллуулж байгааг анхаарна биз ээ.
Харин, ийнхүү бусад улсууд элчин сайдын яамтайгаас гадна нийслэлээс бусад газар консулын газар байгуулан ажиллуулж буй практик байхад Казакстан улсаас хоёр улсын дипломат харилцааны хүрээнд Баян-Өлгий аймагт консулын газар байгуулах тухай асуудлыг “казак үндэстэн” – ий асуудал болгон буруутгаж байгаа нь бусдыг “үндсээр алагчилах” шинжтэй харагдаж байна.
Ялангуяа, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Хорин тавдугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасанчлан “ард түмний элч бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтлах” үүрэг бүхий УИХ-ын гишүүн ийнхүү алагчилсан буюу ялгаварлан гадуурхсан шинжтэй байр суурь, мэдэгдэл, тайлбар удаа дараа хийж буй нь ноцтой харагдаж байна.
Монгол Улсын олон улсын гэрээ болох Арьс үндсээр алагчилах үзлийн бүх хэлбэрийг устгах тухай олон улсын конвенц гэж байдаг. Уг конвенцыг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 2106 (XX) тоот тогтоолоор 1965 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдөр баталж, 1969 оны 1 дүгээр сарын 4-ний өдөр хүчин төгөлдөр болсон бөгөөд Монгол Улс 1966.05.03-нд гарын үсэг зурж, 1969.03.31-нд соёрхон батласнаар Монгол Улсын хууль тогтоомжийн нэгэн адил үйлчлэх Монгол Улсын олон улсын гэрээ болжээ.
Конвенцын I хэсгийн 1 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалтад “арьс үндсээр алагчилах гэж улс төр, эдийн засаг, нийгэм, соёл болон нийгмийн амьдралын бусад салбарт хүний эрх, үндсэн эрх чөлөөг тэгш хүлээн зөвшөөрөх, эдлүүлэх, хэрэгжүүлэхэд саад хийх, үгүйсгэх зорилго бүхий арьс үндэс, арьсны өнгө, ураг төрөл, үндэсний буюу угсаатны гарал үүслийн үндсэн дээр ялгаварлах, онцлох, хязгаарлах буюу дээрд үзэхийг хэлнэ” гэж тодорхойлжээ.
Өөрөөр хэлбэл, БНХАУ, ОХУ зэрэг улсын хувьд нийслэлд элчин сайдын яам нь байх хэдий ч нутаг дэвсгэрийн бусад хэсэгт консулын газар байгааг зөвшөөрсөн атал Казакстан улсын консулын газрыг ийнхүү ялгаатай авч үзэж буй нь, эсхүл ялгаатай авч үзэхийг шаардаж буй нь үндсээр алагчлах шинжтэй эсэх, улмаар хүний эрхийн ноцтой зөрчил болж Монгол Улс олон улсын гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчихөд хүргэх эсэхийг холбогдох байгууллагууд анхаарах нь зүйтэй болов уу.

https://gogo.mn/r/gejqwe
]]> zulaa Tue, 30 Jun 2026 10:08:43 +0800 Мал, амьтны гоц халдварт шүлхий өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх ажлыг эрчимжүүллээ http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19535 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19535
Нийслэлийн Засаг даргын 2026 оны “Шүлхий өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай” А/928 тоот захирамжийг хэрэгжүүлэх хүрээнд нийслэлийн авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх товчоодод хяналт шалгалтыг эхлүүллээ.

Нийслэлийн Онцгой байдлын газар, Нийслэлийн Цагдаагийн удирдах газар, Нийслэлийн Мал эмнэлгийн газар, Тээврийн цагдаагийн албаны Замын цагдаагийн газрын хамтарсан бүрэлдэхүүн 2026 оны 06 дугаар сарын 25-ны өдрөөс 08 дугаар сарын 15-ны өдрийг хүртэл хугацаанд нийслэлийн нутаг дэвсгэрт авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх товчоогоор зорчиж буй тээврийн хэрэгсэлд хяналт шалгалт хийнэ.

Түүнчлэн мал аж ахуй эрхлэхийг хориглосон бүсээс малыг гаргах, хүнсний зах, худалдааны төв болон мал төхөөрөх, мах боловсруулах үйлдвэрүүдэд мал, амьтны гоц халдварт шүлхий өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх хяналт шалгалт, тандалт шинжилгээг хийж, тээврийн хэрэгсэлд халдваргүйжүүлэлт хийх ажлыг зохион байгуулан ажиллана.

Нийслэлийн хэмжээнд 317 мянган бог малыг дархлаажуулах ажил үргэлжилж байна. 
]]> zulaa Mon, 29 Jun 2026 14:04:22 +0800 Ногоон автобусны хэргээс "хуурай" гарсан Ж.Сүхбаатар ҮХЦ-ийн гишүүн болох уу?! http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19533 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19533
УИХ-ын гишүүн асан Ж.Сүхбаатар, Улсын ерөнхий прокурорын орлогч асан, одоогийн УИХ-ын тамгын газрын дэд дарга Г.Эрдэнэбат нарыг Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнд нэр дэвшүүлж, томилох саналыг Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны өчигдрийн /2026.06.24/ хуралдаанаар хэлэлцэж, 85.7 хувийн саналаар дэмжив.
Тэгвэл дээрх ҮХЦ-ийн гишүүнд нэр дэвшээд буй  Ж.Сүхбаатар нь олны "Ногоон автобус"-ны хэрэг хэмээн нэрийдсэн үйл явдалд орооцолдож байлаа. Тэрээр эл үйл явдлынхаа талаар өчигдөр дараах байр суурийг өглөө.
Ж.Сүхбаатар: Би гурван шатны шүүхээр ороод гэмгүй буруугүйд тооцогдсон. Гурван он дамжлаа, монгол улсын систем дээр том төслүүдийг хэрэгжүүлэхэд хяналт хариуцлагын тогтолцоо гүйцэтгэлийн шатанд хангалтгүй. Үүнээс бол хэн нэгэн албан тушаалтан үүрч даах болчихож байгаа юм. Үүнийг үүрэх л тавилантай байлаа. Би огцроогүй, ажлаа өөрөө өгч, чөлөөлөгдсөн. Шүүмжлэлийн мөндөр бороог өөр дээрээ хүлээн авч хүлээн зөвшөөрсөн. 
Харин түүний талаар, УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа: Ж.Сүхбаатар нэр дэвшигч та улс төрийн дуулианд орж байсан хүний нэг. Улс төрчдийн шахаасаар дахиад элдэв янзын цэц дээр гарах вий, могойн хорлолд дахин өртөх вий. Ард түмэн, хуулийнхаа талд байгаарай л гэж хүсье дээ.
Ногоон автобусны дуулиан дэгдэх үед "Угтаа ногоон автобус нь гол автор нь Түгжрэлийг бууруулах үндэсний хорооны дарга асан Ж.Сүхбаатар. Хотын дарга Х.Нямбаатар “Ногоон нь Ж.Сүхбаатарынх, улаан нь Д.Сумъяабазарынх, саарал нь минийх” хэмээн тодотгож өгсөн удаатай. Тэгвэл ногоон автобусны хэргээр яллагдагчаар татагдсан Ж.Сүхбаатарыг МАН цээжээрээ “хамгаалж”, хэргийг нь сонсголоор хийдүүлэх кампанит ажлыг өрнүүлж эхэлсэн бололтой" хэмээн хэвлэлүүд бичиж байв. 
Бүүр ноцтой нь, Ж.Сүхбаатар өөрөө хэвлэлд ярилцлага өгөх үеэрээ “Хотын дарга бид хоёр аль аль нь доголдолтой гэж мэдээгүй. Манай ажлын хэсэг хүлээгээд авчихсан. Гэтэл намайг доголтой гэснийг мэдсээр байж хүлээгээд авчихсан гээд байгаа юм. Энэ бол огт үндэслэлгүй. Өнөөдрийн процессын хуульд учир дутагдалтай зүйл байна. 21 дүгээр зуунд хэлмэгдүүлэлт байсаар байна. Би УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшихгүй. Надаар “туг” тахих гэж байна” гэх тайлбар өгч байсан удаатай. 
]]> zulaa Mon, 29 Jun 2026 12:30:03 +0800 Баянхонгор аймгийн Богд сумаас оролцогч Д.Амгалан гурван сээрийг 1 секунд 75 долийн хугацаанд хугалж, нэгдүгээр байрт шалгарлаа http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19530 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19530

Нийслэл Улаанбаатар хотын иргэдийн өдөр “Хүрээ цам-Даншиг наадам 2026” Хүй долоон худагт үргэлжилж байна. Энэ үеэр Сээр шалгах тэмцээн болж, 16 хүүхэд өрсөлдөж, эхний гурван байрыг шалгарууллаа.
Сээр шалгах тэмцээнд өрсөлдөж, эхний гурван байрт шалгарсан хүүхдүүд нийт 21 үе давж, 21 сээр хугаллаа.
Мөн оролцогчид секундын төрлөөр өрсөлдөж, сээр цохисон юм.
Гурван сээрийг 1 секунд 75 долийн хугацаанд хугалж, нэгдүгээр байр Баянхонгор аймгийн Богд сумаас оролцогч Д.Амгалан /16 настай/,
Хоёрдугаар байрт 1 секунд 78 долийн хугацаанд гурван сээр хугалж, Архангай аймгийн Өлзийт сумаас оролцогч М.Базарсад /16 настай/,
Гуравдугаар байрт 4 секунд 67 долийн хугацаанд гурван сээр хугалж, Архангай аймгийн Жаргалант сумаас оролцогч С.Түвшинтөгс /17 настай/ тус тус шалгарлаа.







]]> zulaa Mon, 29 Jun 2026 10:47:31 +0800 Д.Ням-Очир: Хорьдол Сарьдагт маань ан амьтдын тоо толгой өсөж, утгаараа “Дархан цаазат газар” болтлоо хөгжсөнд сэтгэл бахдаж явдаг http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19528 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19528
“Дархадын цэнхэр хотгорт тэнгэр ойрхон харагддаг
Хорьдол Сарьдагийн уулс хурмаст тулан ханхайж
Хязгаар нутгийн наран дальтай шувууд буцахаа мартдаг...” хэмээн шүлэглэсэн нь Хөвсгөлийн Улаан-Уул сумын тэнгэр баганадан сүндэрлэх өндөр уулсыг эрхгүй санагдуулам ажээ. Энэ л сайхан нутагт өсөн бойжиж, малынхаа захад дөрөө жийж байгаль хамгаалах үйлсэд үнэнхүү сэтгэлээр зүтгэсэн нэгэн эрхмийг Дүүжийгийн Ням-Очир хэмээнэ. Цас бороо, халуун, хүйтнийг үл ажран нутаг усныхаа ариун догшин байдлыг хайрлан, хамгаалж яваа түүний бахархам түүхээс уншигч та бүхэнд хүргэж байна.
 
-Сайхан зусаж байна уу, та. Энэхүү яриагаа таны байгаль хамгаалагч болсон түүхээс эхэлье?

-Хорьдол Сарьдагийн нурууны урд биед нь өвөлжиж, ард хормойд нь хаваржиж, зусдаг малчин иргэн байлаа.

Улс орон зах зээлийн эдийн засагт шилжсэн хүнд цагт Хорьдол Сардаг хавьд өдөрт 40-50 буун дуу сонстож, зэрлэг амьтдыг хоморголон агнах нь элбэг болсон.

Энэ нүд хальтрам явдал сэтгэл шимшрүүлж байсан учраас байгаль хамгаалагч болохоор шийдсэн. 2013 онд Улаан тайгын дархан цаазат газар Улаан-Уул суманд маань байгуулагдсан цагаас байгаль хамгаалагчаар ажилласаар өнөөг хүрлээ.

-Моринд эрэмгий, хөдөө өссөн хүний хувьд байгалийг илүү гярхай ажиглаж, мэдэрдэг болов уу?

-Өвөг дээдсийнхээ төрсөн нутагт мал маллаж, байгалиа хайрлаж, хамгаалах сайхан. Бүхий л зам харгуй, амьтдын нутагладаг газрыг мэддэг болохоор хүнд, хэцүү зүйл байдаггүй. Амьтдын хааш зүглэх, анчид хаана ав хийх зэргийг малчин хүний гярхай ажиглалт, ухаанаар ухаж, тунгаадаг болохоор байгаль хамгаалагчийн алба, үүрэг хялбар байдаг.

-2018 оны цастай өдөр зэрлэг гахай агнасан залуусыг илрүүлсэн түүхийг тань уншсан. Тэр үед худал хэлж, гэмшсэн шинжгүй байсан залуусыг хараад танд юу бодогдож байв?

-Тэр өдөр хамгаалалтын бүс нутагт мотоциклийн мөр гарсныг даган явсаар нэгэн айлд тулан очсон. Гэрт ороход залуус хээвнэгхэн өөрсдийн гэмийг үгүйсгэж, худал хэлсэн. Тэгээд хөргөгчинд хадгалсан зэрлэг гахайн махыг илрүүлж, хулгайн ан хийснийг нь баталгаажуулсан даа. Хууль бус ан хийх ямар хор хохиролтойг ухааруулж, зохих ёсоор торгосон. Хүний хүсэл, шунал буруугаар эргэвэл ямар үр дагаварт хүргэж болдгийг тэр үед ойлгосон.

-"Хүн гэдэг өөрийн хүсэл, сонирхлын төлөө амьтны амийг тасалж чадах араатан" гэж та хэлж байсан. Байгаль хамгаалагчаар ажилласан 13 жилийн хугацаанд хүмүүсийн хандлага хэрхэн өөрчлөгдөв?

-Байгаль хамгаалагчаар ажиллаж эхэлсэн дөрвөөс таван жил хүнд бэрхшээлүүд тулгарсан. 1990-ээд оны сүүл хүртэл хүмүүс амьтдыг хоморголон агнаж, зөвхөн амжиргаагаа залгуулах хэрэгсэл гэж ойлгодог байсан.

Одоо хүмүүсийн хандлага их өөр болжээ. Хорьдол Сарьдагийн дархан цаазат газарт маань хууль бус ан бараг л гарахаа больсон гэхэд хилсдэхгүй.

Хууль бус анчдыг шуурхай илрүүлж, тэдэнд Ойн тухай хууль, хулгайн ан хийсэн тохиолдолд ямар хариуцлага хүлээх тухай ойлгуулснаар хандлага нь өөрчлөгддөг юм билээ.

-Хорьдол Сарьдагийг тусгай хамгаалалтад авснаас хойш хууль бус ан бараг зогссон гэлээ. Одоо таны хамгаалж буй бүс нутагт ан амьтдын тоо толгой хэр зэрэг өсөж, байгаль эх хэрхэн сэргэж байгааг манай уншигчдад сонирхуулаач?

-Сүүлийн 20 гаруй жилийн хугацаанд амьтдын тоо толгойг бүртгэж, судалгаа шинжилгээ хийлээ. Энэ хугацаанд аргаль хонь 30 гаруй байснаас 100, янгир 70 гаруй байснаас 300 болтлоо тус тус элбэгшин тархсан жишээ бий.

-Таны ажлын хамгийн бахархалтай, сайхан зүйл юу вэ?

-Байгаль хамгаалагч болсноос хойш Хорьдол Сарьдагт маань ан амьтдын тоо толгой өсөж, утгаараа “Дархан цаазат газар” болтлоо хөгжсөнд сэтгэл бахдаж явдаг. 2021 онд янгирын ямааны тоо толгойг бүртгэх ажлаар явахдаа нэг дор 70 гаруй тэх тоолсон минь бахархал төрүүлдэг. Хүн байгальтайгаа шүтэлцээтэй оршдог шүү дээ. Байгаль хамгаална гэдэг зүгээр нэг мэргэжил биш. Байгаль эхтэйгээ зүрх сэтгэлээрээ хэлхэгдсэн хүний л хийж чадах зүйл.


Б.Золбоо
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
]]> zulaa Mon, 29 Jun 2026 10:27:22 +0800 Томоохон голуудын усны түвшинг нэмэгджээ http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19526 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19526
2026 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдрийн байдлаар Хэнтий нурууны баруун хажуугаас эхтэй Ерөө, зүүн хажуугийн Балж, Хангай нурууны араас усжих Сэлэнгэ, Орхон зэрэг голуудын усны түвшин өмнөх өдрөөс 20-60 см нэмэгдэж, Сэлэнгэ мөрөн Орхон гол Сүхбаатар сум орчимд олон жилийн дундаж түвшинг 45-85 см, Ерөө гол үерийн түвшинг 40-70 см, Хүдэр гол үерийн аюултай түвшинг 55 см даван тус тус хүчтэй үерлэж байна.
Маргааш буюу 24-ны өдөр Ерөө гол Дулаанхаан сум орчимд усны түвшин 25 см нэмэгдэж, үерийн аюултай түвшинд дөхөн үерлэх төлөвтэй байна.
Иймд дээрх голууд болон гол мөрний сав дагуу суурьшиж, нутаглаж буй малчид, тариаланчид , аж ахуйн нэгж байгууллага, аялаж, амарч, зугаалж яваа ард иргэд үерийн аюулаас сонор сэрэмжтэй байж, голын эрэг хөвөө дагуу бууж сууршихгүй байх, бага насны хүүхдэд тавих анхаарал халамжаа сайжруулах, голруу зориулалтын болон зориулалтын бус хөвөгч ашиглан орохгүй байхыг анхааруулж байна.
]]> zulaa Fri, 26 Jun 2026 10:40:46 +0800 Шүлхий өвчний тархалт нэмэгдэж байгаа тул Ховд аймаг баяр наадмын хугацаагаа хойшлуулжээ http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19525 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19525
Малын гоц халдварт шүлхий өвчний тархалт нэмэгдэж байгаа тул Ховд аймгийн баяр наадмын хугацааг хойшлуулсан талаар Ховд Аймгийн Засаг Даргын Тамгын Газраас мэдээллээ. 
Тодруулбал тус аймгийн Алтай, Булган, Үенч сумдын нутаг дэвсгэрт мал, амьтны гоц халдварт SAT-1 шүлхий өвчин бүртгэгдэж, тархалтын хүрээ нэмэгдэж байгаа тул аймаг, сумдын баяр наадам, ойн арга хэмжээ болон бусад тэмдэглэлт баярыг 2026 оны 8-р сарын 1-ний өдөр хүртэл хойшлуулж байгаа юм байна. 
Ховд, Увс, Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Сэлэнгэ зэрэг аймгуудад шүлхий өвчин бүртгэгдээд байгаа билээ. 
Увс аймагт мөн адил шүлхий өвчний халдвараас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор олон нийтийг хамарсан арга хэмжээг 2026 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл хязгаарлаад байгаа юм. 
зураг


]]> zulaa Fri, 26 Jun 2026 10:34:15 +0800 Э.Батхишиг: Аяллын компаниудыг сайн судалж, гэрээ хийж явахгүй бол эрсдэл хаана ч байдаг юм байна http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19523 http://beta.nutag.mn/index.php?newsid=19523
"Хөгжилтэй аялал” компаниар зуучлуулан Манжуур-Хайлаар чиглэлийн аялалд хамрагдсан багш нар буцах үедээ өөрсдөөс нь шалтгаалахгүй асуудлаас үүдэн хоёр хоног саатжээ. Энэ талаар тус аялалд явсан багшийн эгч Э.Батхишигтэй ярилцлаа.
-Аяллын компаниар зуучлуулсан хүмүүст ямар асуудал үүссэн талаар ярихгүй юу?
-Манай дүү ажлынхантайгаа “Хөгжилтэй аялал” компаниар зуучлуулж, Манжуур-Хайлаар чиглэлд явсан. Аялалд нь Дорноговийн 37 багш явсан юм билээ. Өнгөрсөн долоо хоногт буюу 16-нд хотод цуглараад явцгаасан. Хөтөлбөрийн дагуу 17-ноос эхлэн тав хоногийн хугацаанд аялал нь дууссан. Ингээд 22-нд наашаа гарна гэж ярьж байсан юм. Гэтэл “Хөгжилтэй аялал” компани буудал, хоолны мөнгөө өнөөх газарт нь төлөөгүй учраас “гаргахгүй” гэсэн асуудал үүссэн юм билээ. “Төлбөрөө төлсний дараа та нарыг явуулна” гэж хэлсэн гэсэн. Багш нарын хувьд аяллын мөнгөө 100 хувь төлсөн байгаа шүү дээ. Менежер эмэгтэй нь дөнгөж ажилд ороод л маргааш нь багш нартай явчихсан учраас “Би энэ асуудлыг мэдэхгүй” гэж хэлсэн гэсэн. Ингээд захирал нь ч утсаа авахгүй, буудалд нь хоёр хоног гарч чадахгүй байсаар өнөөдөр (өчигдөр) наашаа гарах шиг боллоо.
Учир нь цагдаа дуудсан юм билээ. Цагдаа нь “Энэ хүмүүст ямар ч буруу байхгүй. Хоёр байгууллагыг хооронд нь холбоод асуудлыг шийдүүлнэ. Энэ хүмүүсийг явуулах нь зүйтэй. Автобус бэлдэж өгөөд, та нарыг хил рүү явуулъя” гэж хэлсэн тухай ярьж байсан. Одоо бол утаснууд нь холбогдохгүй байна. Тэгэхээр наашаа гарсан байх гэж бодоод байна.
-Нэг хүний хэдэн төгрөг төлж явсан юм бол?
-Нэг хүний 490 мянган төгрөгийн тооцоогоо явахаасаа өмнө захирлынх нь данс руу хийгээд аялалдаа гарсан гэсэн. Тэндээ очоод авах ёстой үйлчилгээнүүдээ авсан юм билээ. Гэтэл буцаад явах болтол төлбөр, тооцооны асуудал үүсээд хоёр хоног саатсан. Гэхдээ хоёр хоног гэдэг багш нарын хувьд чухал шүү дээ. Манай дүү өөрөө математикийн багш, арванхоёрдугаар анги хариуцдаг. Ялангуяа элсэлтийн шалгалт хаяанд тулсан энэ үед хүүхдүүддээ давтлага өгөх ёстой байтал хоёр хоногоор хойшилчихлоо гэж надад ярьж байсан. Нэг хүний 490 мянган төгрөгөөр 37 хүн гэхээр нийт 18 сая төгрөгөөс “Хөгжилтэй аялал” компани өөрсдөө хэдийг нь авч, үйлчилгээ үзүүлсэн компани хэдийг авдаг нь тодорхой байдаг байх. Гэтэл ийм асуудал үүссэнд гайхаж байна.
-Хөх хотод мөн ийм асуудал үүссэн гэж сонслоо?
-Тийм гэсэн. “Хөгжилтэй аялал” компаниар зуучлуулж Хөх хот руу явсан 86 хүн тэндээ буудал ч байхгүй гудманд хоригдсон байгаа гэж сураг сонссон. Гэхдээ тэр талаар нь сайн мэдэхгүй байна. Энэ компани иргэдээс мөнгө авчихаад тухайн газартайгаа төлбөр, тооцоогоо дутуу хийдэг гэсэн хардлага бол төрж байна.
-Аялал зугаалгын улирал эхэлж байгаа энэ үед иргэдэд сэрэмжлүүлэх үүднээс юу гэж хэлмээр байна вэ?
-”Хөгжилтэй аялал” компани маш их сурталчилгаа хийж, олон хүний итгэлийг хүлээсэн газар гэж ойлгож явсан. Гэтэл аяллын төлбөрөө бүрэн төлсөн хүмүүс харийн нутагт буудлын төлбөрийн асуудлаас болж хоёр хоног саатсан нь үнэхээр харамсалтай санагдсан. Ялангуяа багш нар амралтынхаа хугацааг ашиглаад хамт олноороо дурсамж бүтээе гэж явсан хүмүүс байгаа шүү дээ. Иргэдэд анхааруулж хэлэхэд, аяллын компаниудыг сайн судалж яваасай гэж хүсэх байна. Зөвхөн реклам сурталчилгаа, хямд үнэ харахаас гадна тухайн компанийн өмнөх үйлчлүүлэгчдийн сэтгэгдэл, санал хүсэлтийг нягталж үзэх хэрэгтэй юм шиг санагдаж байна. Мөн гэрээ байгуулж байгаа бол ямар үйлчилгээ үзүүлэх, ямар нөхцөлд хариуцлага хүлээх талаар сайн судлах хэрэгтэй. Ер нь аяллын компаниудыг сайн судалж, гэрээ хийж явахгүй бол эрсдэл хаана ч байдаг. Зуны гурван сард хамт олноороо төлөвлөж, гоё дурсамж бүтээх гээд явж байгаа хүмүүст ийм зүйл тохиолдвол онцгүй мэдрэмж төрөх нь ойлгомжтой.
-Цагдаад гомдол мэдүүлсэн байгаа юу?
-Тэр хэд өөрсдөө Дорноговь аймгийн цагдаад хандсан гэсэн. Мөн тэндхийн буюу Хятадын цагдаад хандсан гэсэн. Буудлаас гаргахгүй нэг хонолоо гэхээр нь би өчигдөр (уржигдар) оффис дээр нь очтол хүн байгаагүй. Лавлах утаснууд руу нь залгасан ч аваагүй. Фэйсбүүк хуудас руу нь хүртэл бичсэн. Ямар нэгэн хариу өгөөгүй. Тэндхийн цагдаа нь л “Буудлын төлбөр тооцооноос болж энэ хүмүүсийг барьцаалж болохгүй. Ноцтой асуудал. Энэ компанитай чинь бид учрыг нь олж өгнө” гээд “Галыг өөр дээрээ аваад” явуулсан шиг байна. Төлбөр тооцооны асуудал нь шийдэгдээгүй байгаа гэсэн үг.
 
 
Г.БАЛГАРМАА
Б.НЯМЦЭРЭН
ӨДРИЙН СОНИН
]]> zulaa Thu, 25 Jun 2026 15:19:33 +0800